Kan kunst de wereld redden?

Elke lente is anders.

Terwijl de IJsheiligen zeker nog hun nut hebben voor de boeren en het werk in de tuin, lijkt het er op dat we de laatste jaren wel een maand vooruit lopen op het klassieke seizoen.

Maar laat ik bij deze klimaatverandering toch het hoofd koel houden en het hart warm. We kunnen dit aan en we veranderen mee.

Ik doop de maand mei alvast om tot rozenmaand in plaats van juni. En we blijven verse bloemen aanbieden in de seizoenen dat ze hier, in open lucht, kunnen groeien.

Ik had jullie beloofd om iets meer te vertellen over Rubens en zijn tuin.

Eind 16de eeuw werden de eerste tulpen vanuit Turkije naar onze streken gehaald. De bollen waren toen heel uitzonderlijk en daardoor enorm duur. Er werd exclusief handel mee gedreven en je kon met speciale bollen soms wel een huis of schilderij kopen!

Ook meesterschilder Pieter Paul Rubens deed mee aan deze tulpengekte. Hij liet niet alleen tulpen en andere exotische bloemen schilderen op zijn doeken maar legde ook een siertuin aan achter zijn atelier, waar hij klanten en hooggeplaatste gasten ontving en er zelf tot rust kwam. Naast exclusieve tulpen en andere bloemen groeiden er ook allerlei geneeskrachtige kruiden die hem hielpen tegen de vreselijke pijnen van de jicht waar hij aan leed.

Twee jaar geleden werd zijn tuin volledig heraangelegd nadat onderzoeksconservator Klara Alen elke plant op de oude schilderijen had ontleed en herbenoemd. Zo werd de tuin bij het Rubenshuis, in een modern jasje, terug in ere hersteld en een waardige uitbreiding van het museum. Het is een soort levend Barok schilderij dat met de seizoenen mee evolueert.

Samen met enkele collega-bloementelers had ik de eer om bij de opening van het natuurlijke tulpenseizoen achter een bloemenbar in de Rubenstuin te mogen staan. We stelden er ‘barokke’ seizoensboeketten samen met o.a. prachtige, biologisch gekweekte tulpen en ranonkels van mijn collega Kathleen uit Rumst.

Onze eigen pluktuintulpen bleven exclusief voor deelnemers met een csa-abonnement, omdat we er ‘maar’ 2000 plantten. Wees er dus snel bij volgend jaar als je zelf tulpen wil komen plukken in het voorjaar.

In Rubens´ tuin kun je nu nog wel naar de speciale tulpen gaan zien en door de verborgen stadstuin struinen, net als Isabella Brandt in de 17de Eeuw. Je moet er wel een toegangsticketje kopen, tenzij je een museumpas hebt, dan is het gratis.

Een klein weetje over speciale tulpen: de gevlamde bloemblaadjes ontstonden oorspronkelijk door een bepaalde schimmel in sommige planten, waardoor de kleur niet gelijkmatig over de bloem verspreid werd. Men is daar verder mee gaan veredelen en kweken. Zo kunnen schimmels ook weer iets moois voortbrengen! (Zie het schilderij van Jan De Heem hier onder. Als je inzoemt ontdek je ook allerlei insecten op de bloemen.)

Nog een mooie cross-over tussen bloemen en kunst voor mij, was de tijdelijke tentoonstelling In Volle Bloei in het museum voor schone kunsten KMSKA. Het werk met verse, lokaal gekweekte seisoensbloemen van Annelies Van Sant bekoorde mij natuurlijk het meest. Prachtig hoe levende kleuren van echte bloemen tussen losse stoeptegels een donkere museumzaal oplichten en communiceerden met een modern werk van Louise Bourgeois, waarbij stukjes textiel haar hadden geholpen om trauma te verwerken.

Wie kent nog de slogan ‘Kan kunst de wereld redden?’ toen Antwerpen in 1993 culturele hoofdstad van Europa was? Kunnen bloemen en schoonheid ons leven beter maken? Als je een dak boven je hoofd en brood op de plank hebt. Wanneer basisbehoeften zoals onderwijs en gezondheid vanzelfsprekend worden. Dan komt kunst op de proppen om onze ziel gezond en wakker te maken. Maar is een gezond lichaam wel een basisvoorwaarde voor een gezonde ziel? Zijn cultuur, schoonheid, voeding, liefde, misschien juist wel een middel, of in ieder geval intens troostend voor dat gezonde lijf waar we zo naar verlangen?!

Zie je, voor mij is álles verbonden. Schone bloemen, schone landbouw, schone kunsten en het streven naar geluk. De realiteit hoeft niet in tegenspraak daarmee te zijn. Het is maar in welke richting je kijkt.

Met fleurige groeten,

Marieke